کُرائی

کرائی ها - 10                      * فریدون کرائی

 دسته دوم کرائی هائی که به مرودشت رفته بودند ،تعدادی از آنها متوجه لارستان شده در فال و اسیر و کران سکونت کرده ، به مرور آن منطقه ، به  پیشه ایشان  که گله داری بود مسمی گردید .

آقای مهدی خان بهرامی فرزند عباس خان بهرامی گله داری در خصوص این مهاجرت برای مجیدی چنین نقل نموده :

همان گونه که در کتاب فارسنامه ناصری نگارش یافته ، ملا های گله دار به سرکردگی ملا فریدون (*)همراه با ایل خود که نزدیک به یک هزار و هفتاد خانوار بوده اند از راه های دژگاه فیروزآباد به سرزمین علا و مرودشت کوچ نموده اند .  پس از چندی حدود هشتصد خانوار از ایشان در آن دیار اقامت نموده و مابقی به خاک پال و اسیر آمدند .

در آن زمان حاکمان فال و اسیر نوروز خان اسیری و معین الدین فالی بودند . از آنجائیکه ملا فریدون مردی آگاه و با داد و دهش بود ، حاکمان مذکور اورا پذیرفته و خاک کاران را که پس از آن گله دار خوانده شده ، به ایل او واگذار نمودند . ملا فریدون در آنجا اسکان یافته ، در کنار چاه و درخت کنار ملا حیدری که بعدها علی اکبر خان بهرامی نیز در آنجا قلعه ای ساخت ، چند ساختمان گلین با خشت خام و سنگ بنا نهاد . آن بناها در واقع بنیاد گله دار به حساب می آید .  ملا فریدون به مرور املاکی در آن منطقه خریداری و روز به روز به اعتبار خویش می افزود ، پس از ملا فریدون ، پسرش ملا عبدالکریم نیز به توسعه املاک و اعتبار طایفه خود افزود و بطوری که بعد از او ملا شکرالله  پسر دیگر ملا فریدون ، از طرف حکومت ضابط فال و اسیر و مفتخر به لقب خانی گردید .

تماس شکراله خان با سران بندر کنگان و سایر بنادر و جزایر خلیج فارس و تعامل با ایشان ، منجر به گرویدن او و طایفه اش به اهل تسنن گردید . بعد ها عده ای از ایشان مجددا" تغییر مذهب داده ،  به شیعه اثنی عشری رجعت نودند .

بعد از شکرالله خان باقر خان به کلانتری گله دار رسید ، در زمان او اغلب اراضی لامرد ، گله دار ، خوزی ، مهر و فاریاب خریداری گردید . باقرخان دو پسر به نام های محمد خان و ملا عبدالله داشت که محمد خان به کلانتری می رسد . پش از او حسن خان ضابط گله دار می گردد ، حسن خان در هواداری مشایخ گاوبندی طی جنگی در فومستان گاو بندی به قتل می رسد و محمد طاهر خان جانشین او می شود .

محمد طاهر خان که با مشایخ آل نسور خویشاوندی داشت ، به اتهام همکاری با  شیخ مذکور شیخ المشایخ آل نسور در شورش وی علیه دولت قاجار دستگیر و در شیراز به دار آویخته می شود .

پس از کشته شدن محمد طاهر خان پسرش علی اکبر خان ضابط گله دار می گردد ، علی اکبر خان نیز در دوره رضا شاه پهلوی به اتهام همکاری با صولت الدوله قشقائی ، بازداشت و پس از سالها بازداشت در تهران بالاخره آزاد می شود .

بعد از علی اکبر خان ، عباس خان بهرامی ضابط گله دار و لامرد می گردد . از جمله خدمات این مرد نیکو کار احداث جاده اتوموبیل رو علا و مرودشت به گله دار و بنیاد دبستان بهرامی گله دار به هزینه شخصی است .

تیره های گله دار وابسته به خاندان ملا فریدون در این منطقه عبارتند از :

1-     میر شکارها ، ساکن روستای هورمه

2-     دارغا (شتربانان ) ، ساکن قلعه محمد علی خان

3-     قائد ها ، ساکن بهرستان و چاه محمد حاجی

4-     ملا ها ، ساکن فاریاب ، گرمشت ، فدویه ، گله دار و نوآباد [1]

کرائی هائی که برشمرده شد خانواده ملا فریدون و وابستگان ایشان بودند که عمدتا" در فارس و سیرجان ساکن شدند .

دسته سوم ایشان نیز در همان علاء و مرودشت و فیروز آباد ماندگار شدند .

....ادامه دارد......

[1]  - مردم و سرزمین های استان کهگیلویه و بویراحمد ، با تلخیص و ویرایش